Nederlandse geit schudt Q-koortscrisis van zich af

De vraag naar zuivelproducten en vlees van geiten zit na een jarenlange dip weer in de lift. Kaasproducenten en geitenhouders slagen er steeds vaker in hun producten in binnen- én buitenland te verkopen.

De export van Nederlandse geitenkaas naar Duitsland groeit op het ogenblik met acht procent per jaar. Nederland is na de Franse chèvre en Griekse feta de derde producent van geitenkaas in Europa. Islamitische slagerijen zijn goede afnemers van geitenvlees. Vernieuwende restaurateurs durven gerechten met geitenlammeren op de kaart te zetten.   De geitensector lijkt daarmee de crisis rond de Q-koorts in 2009 en 2010 goeddeels overwonnen te hebben.

Recordprijzen

Geitenhouders ontvangen op het ogenblik recordprijzen voor hun melk van rond de 60 eurocent per kilo. Dat is de helft meer dan de huidige - hoge - prijs van koeienmelk van circa 0,40 euro per kilo. Steeds meer geitenmelk wordt in Nederland tot kaas verwerkt, in plaats dat onverwerkte melk naar Frankrijk wordt geëxporteerd. Dat levert meer werk en toegevoegde waarde op. De veestapel heeft zich na de Q-koorts in 2009 en 2010, toen 50.000 van de 250.000 productiegeiten werden geruimd, grotendeels hersteld tot op het oude niveau.

Aaibaar

De hoge 'aaibaarheidsfactor’ van de geit heeft volgens onderzoekers van Wageningen UR Livestock Research, het Landbouw Economisch Instituut en deskundigen van de Rabobank bijgedragen aan een snelle opmars. De vraag naar geitenkaas en -melk, onder meer als vervanging voor producten voor koeienmelk, neemt toe. De voorzitter van de vakgroep geitenhouderij van LTO Nederland, Jeanette van de Ven, zegt ''heel blij’’ te zijn dat haar sombere voorspellingen van 2010 niet zijn uitgekomen. Destijds voorspelde zij door de Q-koorts de ondergang van een derde van de 350 geitenfokkers. ''Gelukkig heb ik ongelijk gekregen’’, aldus Van de Ven.

Afgrond

In 2010 balanceerde de sector op de rand van de afgrond. De melkprijs daalde door de Q-koorts naar 0,37 euro per kilo, waarmee de bedrijfslasten in deze ongesubsidieerde sector niet meer konden worden gedekt. Sindsdien is 95 procent van de veestapel tegen Q-koorts gevaccineerd en lonkt een gezonde doorontwikkeling van de sector. De geitenhouderij is tegenstelling tot de pluimvee-, rundvee- en varkenssector een van de weinige agrarische bedrijfstak die kan doorgroeien. Niet zo zeer in aantallen dieren, als wel in doelmatigheid en in verscheidenheid aan producten. Zo kan de melkproductie van geiten worden opgeschroefd.

Bouwstop

Desondanks bespeurt Van de Ven (LTO) tegenwerking van de overheid. ''In Noord-Brabant geldt nog altijd een bouwstop voor geitenhouderijen.’’ Volgens een sectorrapport van de Rabobank zal de geitenmelkproductie tot 2020 verdubbelen. Het aantal geitenbedrijven zal echter tot 200 dalen door verdere schaalvergroting en gebrek aan opvolging. Geiten gaan meer melk geven, is de verwachting van de bank. Dat kan oplopen tot 250 miljoen kilo, oftewel 1,25 kilo per bedrijf. Nu is dat 195 miljoen kilo. De Wageningen Universiteit wil in een rapport over de toekomst van de geitensector, dat op 12 september tijdens een landelijke bijeenkomst wordt geopenbaard, verdere impulsen bekend maken.

Doorzetten

Volgens onderzoekster Jessica Cornelissen van de Wageningen UR Livestock Research heeft de geitenhouderij de crisis rond de Q-koorts goed doorstaan. ''Het is kleine sector met echte ondernemers, veel positiviteit en doorzettingsvermogen’’, zegt zij. Wel moeten volgens haar nieuwe stappen worden gezet. ''Van salades of broodjes geitenkaas alleen kun je het niet hebben’’, aldus Cornelissen. ''Gelukkig ontdekken de new foodies nu ook geitenvlees, dat is hip op het ogenblik.’’ Supermarktketen Plus introduceert deze maand onder de merknaam Gijs een compleet assortiment geitenzuivel, zoals geitenmelk, -karnemelk en -yoghurt. Volgens de verenigde geitenhouders is dit een eerste stap op weg naar meer initiatieven.  Voorzitter Van de Ven: ''Het is een verheugende ontwikkeling." "Een bedrijf als Albert Heijn kan niet achterblijven. Die heeft met al zijn recepten geitenkaas populair gemaakt in Nederland.’’

Door: NU.nl/Gerard den Elt

Grasrand